O Annie O Leżajsk-moje miasto Sylwetki Leżajszczan
Spacerkiem po mieście Leżajsk i okolice Emigracja Leżajszczan
Powrót do strony głównej
Groby
Powstańców
Powstanie styczniowe (źródło: Dzieje Leżajska-J. Półćwiartek).
Wiadomości o niepokojach roku 1861 w Warszawie oraz lat następnych dochodziły do mieszkańców Leżajska za pośrednictwem pątników przybywających na odpusty z Lubelszczyzny. Władze zaborcze były bardzo nieufne wobec Polaków. Policja rosyjska i austriacka porozumiały się w celu wymiany informacji o działalności podziemnej miejscowej ludności. Montowano sieć wywiadowczą wśród spiskowców. Leonowi Sapiesze udało się kupić szyfr policji austriackiej, w wyniku czego spiskowcy mogli przejmować rozkazy władz policyjnych austriackich i unikać zastawianych pułapek. Po wybuchu powstania styczniowego w styczniu 1863 roku w Galicji nie podejmowano akcji zbrojnych przeciwko Austrii. Została ona wykorzystana jako baza rekrutacyjna , szkoleniowa i zaopatrzeniowa oddziałów operujących w Królestwie. Utworzono odrębne ośrodki kierownicze dla Galicji Wschodniej i Zachodniej, a te powołały organy kierownicze w każdym cyrkule. Naczelnikiem władz powstańczych w Rzeszowie został adwokat Wiktor Byszewski. W powiatach przygranicznych powołano komisarzy powstańczych, a pomagali im mężowie zaufania, którzy prowadzili pracę wywiadowczą, organizowali transporty zaopatrzenia dla formowanych i walczących oddziałów powstańczych. W Leżajsku te funkcje pełnił Jakub Kisielewicz ( więcej>>>).
Po wybuchu powstania w regionie leżajskim koncentrowano oddziały powstańcze, gromadzono dla nich oporządzenie, organizowano transport rannych, szpitale, zakwaterowanie, trasy przerzutu łączników i dowódców. W klasztorze bernardynów był szpital powstańców, którym opiekował się miejscowy lekarz Piotr Lewicki. Punkt zborny znajdował się również na folwarku plebańskim. Miejscowy starosta zachowywał się życzliwie wobec ruchu niepodległościowego. Pracownicy starostwa byli Polakami. Huzarzy leżajskiego garnizonu tolerowali przemykanie się ochotników na punkty zborne i ucieczki internowanych.
Z Leżajska w powstaniu styczniowym walczyli: Ignacy Gawlewicz, Kazimierz Stanisław Jabłoński, Jakub Kisielewicz, Antoni Kluz, Ignacy Koczocik, Władysław Romuald Kopystyński, Ignacy Kułacz, Michał Matuszko, Walenty Niemczycki, Jan Nyc, Aleksander Walenty Polaczek, Antoni Repilewicz, Bronisław Feliks Szeliga, Zygmunt Szeliga, Jakub Szlachetka.
W zdecydowanej większości byli oni rzemieślnikami, wyrobnikami ze Zmulisk, Podolszyn, Podklasztorza.
W Leżajsku osiadło kilku uczestników powstania. M. In.
Byli: aptekarz Emil Denker, artysta malarz Władysław Bąkowski, Bernard
Kulisiewicz-bernardyn, Jan Karol Gałczyński-pierwszy dyrektor miejscowego
gimnazjum, Andrzej Garbacki-dzierżawca młyna bernardynów,
Marian
Wodziński-długoletni sekretarz leżajskiego magistratu
.
Pomnik Powstańców. W tle dom Bronisława Feliksa Szeligi.
Strona utworzona: 2007-03-24
Aktualizacja strony: 2007-08-21
